च्याउ खादा जति स्वादीष्ट हुन्छ उत्पादन गर्न झन उत्तिकै मेहनत लाग्ने गर्छ। च्याउ उत्पादनका लागि पराल भिजाउने देखि गुम्बज भित्र व्यवस्थापन, विउ छर्ने र रेखदेखसम्म निकै मेहनत गर्नुपर्ने हुन्छ ।
पछिल्लो समय च्याउ खेतिमा उधमिकोहरूको आकर्षण बढेको छ । यसको आकर्षणसंगै व्यवसायीक र आर्थिक उपार्जनको स्रोत बनाउन पाणिनी गाउपालिका वडा नं ७ झन्द्रेकमा च्याउ खेति तालिम संचालन गरियो । तालिम पश्चाता कृषकहरु च्याउ खेति गर्न थालेको छन् ।
आर्थीक वर्ष २०७९/८० को गरीबी निवारणका लागि लघुउधम विकास कार्यक्रम (मेड्पा) अन्तरगत गत चैत्रमा पाणिनी गाउपालिका वडा नं. ७ अडगुरिमा झन्द्रेक, टाकुरामा दश दिने च्याउ खेति सम्बन्धी सिप विकास तालिम प्रदान गरीएको थियो ।
संघिय सरकारको ससर्त अनुदान तर्फ उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय अन्तर्गत उक्त कार्यक्रममा उधमिलाइ समूह बनाएर च्याउ खेति गर्न सिकाइयो । सोही तालिम पश्चात शिवालय लघुउद्यम समूहले व्यवसायीक च्याउ खेती थालेको छ । तालिममा सिकेको सिपलाई व्यवहारमा लागु गर्दै आफुहरुले व्यवसायिक चाउखेती गरेको समूहकि अध्यक्ष सरस्वति पाण्डे बताउछीन ।
पाण्डेले भनिन्, “च्याउ उत्पादन सोचे जस्तो सहज रहेनछ, तालिम लिए पछि थाहा पायौं, अब व्यवसायीक रुपमा उत्पादन गर्ने छौँ।” उनिहरुको समूहमा ७ जना सदस्य छन् । अहिलेको लटमा करिब ५०० किलोग्रामसम्म च्याउ उत्पादन हुने उनिहरुको अनुमान छ।
पाणिनी गाउपालिकामा वाड नं. ७ झन्देकमा मेड्पा कार्यक्रम अन्तरगत च्याउ खेति तालिम संचालन गरी सहभागिलाई उद्यमी वनाउने र स्वरोजगार बनाउने लक्ष्य रहेको गाउँपालिकाका उद्यम विकास सहजकर्ता डम्मर डागीको भनाई छ । यो तालिमले उधमिहरूमा ऊर्जा मिलेको र व्यवसायीक च्याउ खेति सुरु गरेको भन्दै आगामि दिनमा पनि यसले निरन्तरता पाउनेमा आफू बिश्वस्त रहेको उनको भनाई छ ।
एउटा तालिमले उधमिलाई यति हौसला प्रदान गरी व्यवसायीक बन्न मद्दत पुग्छ भने अव स्थानिय तहहरूले पनि उधमीलाई प्राेत्साहन गर्ने खालका कार्यक्रम ल्याउन जरूरी छ ।
