काष्ठमण्डप ।
२०८१/०२/३० तमे वैक्रमाव्दे काष्ठमण्डपाधित्यकायां विद्यमाने चन्द्रागिरिस्थाने विद्याधिपतिभालेश्वरसान्निध्ये जयतु संस्कृतमिति संस्थया विशिष्टं संस्कृतकविसम्मेलनं समायोजितम् । नेपालसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य केन्द्रीयप्राध्यापकसङ्घस्य सभापतिना प्रा.डा. मुकुन्दप्रसादलामिछानेमहाभागेन सञ्चालिताया उक्तसभाया अध्यक्षत्वं संस्थाया अध्यक्षेण बद्रीप्रसादपोखरेलमहाभागेन निर्व्यूढमासीत् चेत् प्रमुखातिथ्यञ्च संस्कृतविद्यापारङ्गतेन संस्कृतविश्वविद्यालयस्य कुलसचिवचरेण प्राध्यापकनीलमणि- ढुङ्गानामहाभागेन स्वीकृतमासीत् । सभायां विशिष्टातिथित्वेन संस्कृतविद्याधुरन्धरा विद्वांश: प्राध्यापकरामहरिदाहाल- प्रा.डा.विष्णुप्रसाददेवकोटा- डा.नारायणवराल- प्रा.डा. जीवनाधिकारि-प्रा.डा.नुरापतिपोख्रेल-विशिष्टकविछत्रपतिदाहालप्रथितकविमुकुन्दप्रसादचालिसे-संस्कृतमाध्यमिकविद्यालयप्रधानाध्यापकशिवराजाधिकारि-नेपालसर्वकारसहसचिवचरयदुपन्थिमहाभागा: समुपस्थिता आसन् ।
नेपालसंस्कृतविश्वविद्यालयकेन्द्रीयप्राध्यापकसङ्घमहासचिवेन डा. नारायणप्रसादवरालमहोदयेन वैदिकमङ्गालाचरणं विधाय, प्रमुखातिथिना सरस्वत्या: चित्रे पुष्पमालां समर्प्य, सर्वैरपि समुपस्थितै: संस्कृतकविजनै: भालेश्वरं सम्प्रार्थ्य च प्रारब्धायां संस्कृतकविगोष्ठ्यामायोजकसंस्थाया: सदस्यसचिवेन प्रा.डा. नवराजकट्टेलमहोदयेन समस्तान् समुपस्थितान् संस्कृतकविवरान् प्रति सुष्ठुवाक्कुसुममाध्यमेन स्वागताभिनन्दनं विहितमासीत् । कट्टेलमहाभागेन जयतु संस्कतमितिसंस्थया समायोजितस्य संस्कृतकविसम्मेलनस्यैतिहासिक- परिचयोपस्थानपूर्वकं कविसम्मेलने समागतानां समेषां विदूषां कवीनां समुपस्थितिं प्रति हार्दा कृतज्ञता च ज्ञापिता । आध्यात्मिकभावोद्बोधके प्राकृतिकसौन्दर्यपरिपूर्णे चन्द्रगिरौ भालेश्वरमन्दिरपरिसरस्थविशिष्टसभाकक्षे समायोजितमेतत्- कविसम्मेलनमत्यन्तं भव्यं सभ्यं रमणीयञ्च सञ्जातमिति सर्वैरपि सहभागिकविजनैर्मुक्तकण्ठै: प्रशंसितम् ।
तत्र कविसम्मेलने वाचितानां संस्कृतकवितानां क्रमश: संक्षिप्तं विवरणमत्र समुपस्थाप्यते – १. हरिहरप्रदीपघिमिरेकविना ´नेपालजननीं नुम:` इति शीर्षकीया हरिहरवर्णनपरा राष्ट्रभक्तिभावपूर्णा कलात्मिका कविता वाचितासीत् । २. बद्रीप्रसादपोखरेलकविना ´कस्मै प्रश्नं करोम्यहम् ?` इति शीर्षकीया व्यङ्ग्यात्मिका कविता श्रावितासीत् । ३. सुजनकाफ्लेकविना ´जलजलेश्वरगुरुकुलम्` शीर्षकीया गुरुकुलसंरक्षणसम्बद्धा सुमधुरा कविता गीतासीत् । ४. शम्भुदुर्गमनिरौलाकविना भगवत्स्तोत्रमयी कविता प्रस्तुतासीत् । ५. कविना सदाशयगौतमेन पाशुपतक्षेत्रस्य नेपाल- वेदविद्याश्रमस्याध्ययनाध्यापनपर्यावरणवर्णनसम्बद्धा ´नेपालविद्याश्रम:` इति शीर्षकीया कविता सुगीतासीत् । ६. सुकविना छत्रपतिदाहालमहाभागेन प्राकृतिकविषयसम्बद्धा ´चातकसंवेदना` शीर्षकीया प्रतीकात्मिका दार्शनिकी कविता श्रावितासीत् । ७. आशिषढुङ्गेलकविना गुरुस्तुतिपरा ´ईश्वरानन्दब्रह्मचारी`(गलेश्वरबाबा)इति शीर्षकीया सुमधुरा कविता गीतासीत् । ८. कौशलनिरौलाकविना देशभक्तिपूर्णा कलात्मिका भावगभीरा ´जन्मभूमिनेपाल:` शीर्षकीया मधुरा कविता वाचितासीत् । ९. कविना डा. नारायणप्रसादबरालेन संस्कृतकविसम्मेलनसम्बद्धा ´भालेश्वरं वन्दे` इति शीर्षकीया सुन्दरी कविता श्रावितासीत् । १०. कविना पवनाधिकारिणा नेपालदेशानुरूपा राष्ट्रियभावसम्बलिता ´मम देशो नेपाल:` इति शीर्षकीया सुन्दरी कविता वाचितासीत् । ११. यदुपन्थिकविना कार्यक्रमस्थलचन्द्रगिरिविषयसम्बद्धा ´भालेश्वरो रक्षतु` इति शीर्षकीयात्यन्तमनोरमा कलात्मिका कविता श्रावितासीत् । १२. कविना विमलचन्द्रेण सामयिकधर्माचारविषयसम्बद्धा ´कृपया मुच्यतां कृष्ण:` इति शीर्षकीया चेतोहरा कविता श्रावितासीत् । १३. कविना विजयपण्डितेन ´पिवतु सर्वदा संस्कृतां सुधाम्` इति शीर्षकीया संस्कृतविषयसम्बद्धा कलात्मिका भावपूर्णा कविता वाचितासीत् । १४. प्रा.डा. नुरापतिपोख्रेलकविना चन्द्रगिरिविषयसम्बद्धा ´चन्दनगिरि:` इति शीर्षकीया भावगभीरा कलात्मिका दार्शनिकी कविता श्रावितासीत् । १५. उपप्राध्यापकेन चिन्तामणिभट्टराईकविना कौशिकसभ्यतासम्बद्धा ´कौशिक-स्तुति:` इति मनोहरा सुन्दरी देशभक्तिपूर्णा कविता श्रावितासीत् । १६. तेनैव कविना पुन: प्राध्यापकस्य दुर्गाप्रसाददाहालस्य सुकवे: राजनीतिसम्बद्धा विशिष्टकलाभावसमन्विता ´राजनेता मोदी` इति शीर्षकीया कविता सुमधुरेण स्वरेण गीता आसीत् । १७. डा. कृष्णप्रसादभट्टराईकविना भालेश्वरमहादेवस्तुतिपरा कलापूर्णाध्यात्मभावगभीरा मनोरमा दार्शनिकी कविता वाचितासीत् । १८. हिमालयभट्टराईकविना धर्मदर्शनसम्बद्धा कलापूर्णा भावगभीरा ´त्वमेव सर्वं मम देव देव` इति शीर्षकीया सुन्दरी कविता समुच्चस्वरेण सुगीतासीत् । १९. कविना केशवगौतमेन जन्मस्थानमहिमान्विता ´जन्मभूमि: कालिकोट` इति शीर्षकीया मनोरमा कविता वाचितासीत्। २०. रविसुवेदि कविना राष्ट्रसौन्दर्याभिव्यञ्जनपरा ´नेपालशोभा` इति शीर्षकीया देशभक्तिभावपूर्णा कलात्मिका कविता श्रावितासीत् । २१. प्रा.डा. भीमप्रसादकण्डेलकविना कलापूर्णा भावगभीरा भालेश्वरमहादेवसम्बद्धा ´हरस्व भालेश्वर हृद्-प्रमादम्` इति शीर्षकीया दार्शनिकी कविता सुगीतासीत् । २२.लब्धप्रतिष्ठेन मुकुन्दप्रसादचालिसेकविना देवभूमिनेपालविषयात्मिका विशिष्टकलाभावसमन्विता ´स्वदेशमहिमा` इति शीर्षकीया सुन्दरतमा कविता श्रावितासीत् । २३.प्रा.डा. नवराजकट्टेल- कविना महाराजपृथिवीनारायणशाहदेवविषयात्मिका ´किमचिन्तयत्` इति शीर्षकीया देशभक्तिभावपूर्णा कलात्मिका भावगभीरा सुन्दरी कविता श्रावितासीत् । २४. स्थापितकवे: प्रा.डा. जगन्नाथशर्मण: ´शुक्ला` इति शीर्षकीया गण्डकसभ्य- ताविषयिणी कलापूर्णा भावगभीरा कविता कविना वसान्ताचार्येण वाचितासीत् । २५. प्राध्यापकेन रामहरिदाहालकविना युवजनपलायनविषयसम्बद्धा `नैव शक्नोमि वक्तुम्´ इति शीर्षकीया कलानिपूणा भावगभीरा मार्मिकी सुन्दरी कविता श्रावितासीत् । २६. संस्कृतकवि- सम्मेलनसम्पन्नाय सम्पूर्णव्यवस्थासम्पादयित्रा सचिवचरेण कृष्णज्ञवालीकविना सम्प्रेषिता ´सुशासनम्` इति शीर्षकीया भावपूर्णा कविता डा.उमेशप्रसादघिमिरेकमलेन वाचितासीत् । २७. प्रा.डा. ध्रुवप्रसादभट्टराईकवेरतिशयव्यङ्ग्यमूला दुर्जनप्रवृत्तिचित्रणपरा कलात्मिका भावपूर्णा ´कलिभारतम्` इति शीर्षकीया च कविता डा.उमेशप्रसादघिमिरेकवीतरेणैव वाचितासीत् । २८. प्राध्यापकेन विष्णुप्रसाददेवकोटाकविना नेपालदेशस्य युवजनविदेशपलायनविषयसम्बद्धा सामयिकविभीषणस्थितिप्रतिपादिका नेपालसर्वकाराय सन्देशप्रदानमूलिका ´युवपलायनम्` इति शीर्षकीया कलात्मिका देशभक्तिभावपूर्णा कविता श्रावितासीत् । देवकोटामहाभागेन नेपालभूमेर्या व्यथा सा स्वकीयकवितायां कुशलतया समभिव्यक्तासीत् । २९. प्राध्यापकेन नीलमणिढुङ्गानाकविना संस्कृतविषयसम्बद्धा ´जयतु संस्कृतम्` इति शीर्षकीया विशिष्टकलापूर्णा भावगभीरा कविता श्रावितासीत् । ३०.सुकविना प्रा.डा.जीवनाधिकारिणा सामाजिकविकृतिविसङ्गतिभ्रष्टाचारविषयसम्बद्धा ´नायाति कविता` इति शीर्षकीया ध्वन्यर्थमूला सुन्दरी कविता सुमधुरेण स्वरेण गीतासीत् । ३१. कविना शिवराजाधिकारिणा भगवत्- स्त्तोत्रमयी कविता वाचितासीत् । ३२. प्रा.डा.मुकुन्दप्रसाद- लामिछानेकविना सामयिकविषयिणी ´राममन्दिरमहो विराजते` इति शीर्षकीया विशिष्टकलाभावसमन्विता मधुरा कविता श्रावितासीत् । एवं समुपस्थितैर्द्वित्रिंशत्सङ्ख्यकै: संस्कृतकविवरैस्तत्र सम्मेलने स्वस्वकवितावाचनावसरो लब्ध आसीत् ।
सम्मेलनस्यान्ते च प्रमुखातिथिना नीलमणिढुङ्गानामहाेदयेन ´जयतु संस्कृतम्` इति संस्थया संस्कृतसंवर्धनविधौ य: प्रयासो विधीयमानो$स्ति स स्तुत्यो$स्तीति सा संस्था धन्येति निगदितम् । अस्मिन् समये सर्वे जना अर्थस्य वशगा: सन्ति , एतादृशकार्यक्रमसञ्चालनार्थमर्थाभावात् काठिन्यमस्ति तथाप्यनया संस्थया स्तरीयानुपमा च सभा समयोजितास्तीति सर्वे सहयोगिन: सहभागिन आयोजकाश्च धन्यवादार्हा इति प्रशंसापूर्विका प्रसन्नता प्रमुखातिथिना समभिव्यक्तासीत् । सभाया अन्ते सभाध्यक्षत्वमलङ्कुर्वता प्रा.डा.विष्णुप्रसाद- देवकोटामहाभागेन समुपस्थितान् कविवरान् , समस्तान् सहयोगप्रदातृृृन्, प्रमुखातिथिम्, विशिष्टातिथिन्, शुभेच्छुकान् सर्वान्प्रति कार्तज्ञ्यं समर्प्य नामकरणादारभ्य मरणपर्यन्तं संस्कृतस्यापरिहार्यत्वादस्माभि: संस्कृतं कदापि नैवोपेक्षणीयमिति समुद्घोष्य संस्कृतकविसम्मेलनं विसर्जितम् ।
एवं जयतु संस्कृतमितिसंस्थया भालेश्वरसन्निकटे समायोजिते संस्कृतकविसम्मेलने कैश्चित्कविजनैर्देशमहिमा प्रकटित:, कैश्चिद् गण्डकीवर्णनं विहितम् , कैश्चिद् भालेश्वरवर्णनं कृतम्, कैश्चित् सदाचार: समुपवर्णित:, कैश्चिद् भ्रष्टाचारो वर्णित:, कैश्चिद् गुरुकुलमहत्त्वमुपपादितम्, कैश्चिन्नैपालकप्रकृतिचित्रणं कृतम् , कैश्चिद्युववर्गस्य स्वदेशात् पलायनं प्रदर्शितम् , कैश्चित् स्वदेशसमुन्नत्यै समर्पितजीवनानां महात्मनां प्रशंसा विहिता, कैश्चित् स्वधर्मसंस्कृते: संस्कृतस्य च महत्ता गीता । सर्वा अपि कविता: सुन्दर्य:, मनोरमा: , काव्यतत्त्वपरिपूर्णा:, शास्त्रीय- छन्दोबद्धाश्चासन्निति कविसम्मेलनं भव्यं दिव्यं रम्यं सभ्यमविस्मरणीयञ्चासीदिति मूल्याङ्कनं कर्तुं पार्यते । जयतु संस्कृतम् ।
