मकै विश्वको सबैभन्दा बढी उत्पादन हुने गहुँ र धानपछिको तेस्रो र नेपालको उत्पादनका हिसाबले दोस्रो बाली हो ।
मकैको उत्पत्ति मेक्सिकोमा भएको मानिन्छ । यो नेपालको सबै ठाउँमा लगाइन्छ । लुम्बिनी प्रदेशमा मकै हिउदे वसन्ते र बर्षे गरेर तीन सिजनमा लगाइन्छ । मकैको घोगाको टुप्पोमा देखिने जुगालाई हामीले यत्तिकै खेरा फालिरहेका हुन्छाैँ।
तपाई हरियो मकै उसिनेर खानुहुन्छ भने अनिवार्य रूपमा त्यसको जुंगा समेत खेर नजाने गरी उसिन्ने भाडोमा राख्नुहोस् । जुंगा सहितको मकै उसिनेको पानी खेरा जान नदिनुहोस्। छानेर चिया जसरी खानुहोस् । अमृतसमान छन् ति जुंगा ।
विषेशगरी ढल्कदो उमेरका लोग्ने मान्छेहरुको प्रोस्टेटलाई ठिक गर्नमा मकैको जुगाने चमत्कारीक नतिजा दिनेकुरा वैज्ञानीकहरुले दावी गरेका छन् । मकैको जुगामा सयौं प्रकारका औषधिय गुणहरु रहेका हुन्छन् । तसर्थ, मकैकी जुगालाई सुकाएर धुलो पारी चियाको रुपमा खान तथा बेच्न सकिन्छ ।
ब्लड प्रेसर, बिर्सने, सोच्न नसक्ने, सुगर, मोटोपन, पिसाब कम हुने, आदि अनगिन्ती समस्या विरुद्धको लागि मकैको जुंगाबाट औषधिहरु तयार गर्न सकिन्छ ।
